กรมอุทยานแห่งชาติฯ ชี้แจงข้อมูลการจัดทำ อส.12 เพื่อแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยและทำกินของประชาชน ตามหลักการ “คนอยู่ได้ ป่าอยู่รอด” ไม่ใช่การจำกัดสิทธิ์หรือผลักดันประชาชนออกจากพื้นที่

กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยกองจัดการที่ดินป่าอนุรักษ์ ขอชี้แจงถึงหลักการดำเนินงานของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ต่อการรับรองการอยู่อาศัยและทำกินในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ โดยยืนยันว่า การดำเนินงานตามมาตรา 64 แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 และมาตรา 121 แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 มี “เป้าหมายสำคัญในการแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยและทำกินของประชาชนในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ให้มีความชัดเจน ถูกต้องตามกฎหมาย และสามารถอยู่ร่วมกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติได้อย่างยั่งยืน” การออกหนังสือรับรอง อส.12ก / อส.12ข จึงมิใช่การสร้างเครื่องมือเพื่อ “การจำกัดสิทธิ์หรือผลักดันประชาชนออกจากพื้นที่” แต่เป็นส่วนหนึ่งของการจัดระบบและรับรองสถานะการอยู่อาศัยและทำกินภายใต้เงื่อนไขของกฎหมาย โดยไม่ก่อให้เกิดกรรมสิทธิ์ในที่ดินของรัฐ

ขณะเดียวกัน กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ให้ความสำคัญกับพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ. 2568 ซึ่งมีเจตนารมณ์ในการคุ้มครองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ วัฒนธรรม ภูมิปัญญา และวิถีชีวิตดั้งเดิมของกลุ่มชาติพันธุ์

กรมอุทยานฯ จึงเห็นว่า “การคุ้มครองวิถีชีวิตของประชาชนกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติไม่ควรเป็นเรื่องที่ต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง แต่ควรดำเนินการควบคู่กัน” โดยเปิดโอกาสให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการกำหนดกติกาและออกแบบการใช้ประโยชน์พื้นที่อย่างเหมาะสม ภายใต้หลักการรักษาความสมบูรณ์ของระบบนิเวศ เป้าหมายสูงสุด คือ การสร้างความเป็นธรรมให้กับประชาชน สร้างความเชื่อมั่นระหว่างรัฐกับชุมชน และรักษาทรัพยากรธรรมชาติให้เป็นมรดกของคนรุ่นต่อไป โดยยึดหลักการว่า “คนอยู่ได้ ป่าอยู่รอด”

กองจัดการที่ดินป่าอนุรักษ์ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช