สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 1 (ปราจีนบุรี) ชี้แจงกรณีแผนการจัดการ “ล้างท้องป่าไผ่ยุบ” ในอุทยานแห่งชาติทับลาน ย้ำชัด โครงการนี้มุ่งเน้นการฟื้นฟูสร้างแหล่งอาหารให้สัตว์ป่าและฟื้นฟูระบบนิเวศ ไม่ใช่การเปิดเส้นทางใหม่ทำลายป่าดั้งเดิมตามที่หลายฝ่ายกังวล
วันที่ 2 มีนาคม 2569 นายยศวัฒน์ เธียรสวัสดิ์ ผู้อำนวยการสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 1 (ปราจีนบุรี) เปิดเผยว่า ตามที่ปรากฏข่าวในสื่อมวลชนเกี่ยวกับแผนดำเนินการ “ล้างท้องป่าไผ่ยุบ” ในพื้นที่ตอนในของอุทยานแห่งชาติทับลาน บริเวณใจกลางพื้นป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ เพื่อพัฒนาเป็นแหล่งอาหารสำหรับช้างป่าและสัตว์ป่าชนิดอื่นๆ รวมทั้งฟื้นฟูแหล่งน้ำให้กลับมาใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มศักยภาพนั้น การนำเสนอข่าวดังกล่าวอาจทำให้ผู้ที่ไม่คุ้นเคยกับสภาพภูมิประเทศในพื้นที่เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนว่าโครงการนี้จะส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศของป่าดั้งเดิม จึงขอชี้แจงข้อเท็จจริงและสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง ดังนี้
- ปัจจุบันยังอยู่ในขั้นตอนการสำรวจพื้นที่ขั้นต้นเท่านั้น เจ้าหน้าที่ได้รับทราบข้อมูลว่า ในช่วงที่ผ่านมา พื้นที่ซึ่งเดิมปกคลุมด้วยไผ่ป่าและไผ่หลอดจำนวนมากได้เปลี่ยนสภาพกลายเป็นป่าไผ่ยุบที่มีไม้เถาและไม้เลื้อยขึ้นปกคลุมแทน เมื่อตรวจสอบร่องรอยพบว่า ไม่มีสัตว์ป่าเข้าใช้ประโยชน์ในพื้นที่แต่อย่างใด จึงตั้งสมมติฐานว่า หากสามารถปรับปรุงพื้นที่ให้มีทุ่งหญ้าหรือพืชอาหารสัตว์ จะช่วยดึงดูดให้ช้างป่าและสัตว์ป่าอื่นๆ อยู่อาศัยภายในเขตป่าอนุรักษ์ และลดปัญหาการออกนอกพื้นที่ป่าและเผชิญเหตุกับชุมชนโดยรอบแนวเขต
- มีกระบวนการศึกษาและพิจารณาโดยผู้เชี่ยวชาญอย่างรอบคอบ โดยอุทยานแห่งชาติทับลานอยู่ระหว่างดำเนินการสำรวจและจัดเก็บข้อมูลอย่างละเอียดร่วมกับสถานีวิจัยสัตว์ป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ เจ้าหน้าที่สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า WCS (ประเทศไทย) และองค์การกองทุนสัตว์ป่าโลกสากล (WWF) เพื่อจัดทำข้อเสนอโครงการนำเสนอต่อกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของคณะกรรมการด้านวิชาการในสาขาที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการใดๆ ทั้งนี้ หากได้รับอนุมัติจะแบ่งพื้นที่ดำเนินการเป็นแปลงขนาดเล็กไม่เกิน 300 ไร่ กระจายในพื้นที่ เพื่อให้สัตว์ป่าสามารถเคลื่อนย้ายได้อย่างต่อเนื่องและลดผลกระทบจากการดำเนินโครงการให้น้อยที่สุด
- พื้นที่เป้าหมายอยู่บริเวณที่มีโครงสร้างพื้นฐานรองรับอยู่แล้ว พื้นที่ที่จะดำเนินโครงการอยู่บริเวณหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติทับลานที่ 03 (ลำแปรง) ซึ่งตั้งอยู่ใจกลางพื้นที่อุทยานฯ และบริเวณสองข้างเส้นทางเพื่อความมั่นคงที่ก่อสร้างแล้วเสร็จตั้งแต่ปี พ.ศ. 2533 จึงขอยืนยันว่าโครงการนี้ไม่มีการเปิดเส้นทางใหม่เข้าไปในพื้นที่ป่าแต่อย่างใด
- ดำเนินการภายใต้กรอบกฎหมายและแผนบริหารจัดการที่กำหนดไว้ พื้นที่ที่จะเสนอดำเนินโครงการอยู่ในบริเวณที่กำหนดให้เป็นพื้นที่ฟื้นฟูสภาพธรรมชาติตามแผนการบริหารจัดการอุทยานแห่งชาติ ภายใต้มาตรา 18 แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 ซึ่งสอดคล้องกับหลักการอนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศตามที่กฎหมายกำหนดทุกประการ
นายยศวัฒน์ กล่าวเพิ่มเติมว่า วัตถุประสงค์หลักของโครงการนี้คือการแก้ไขปัญหาช้างป่าและสัตว์ป่าที่ออกนอกพื้นที่ป่าอนุรักษ์และลดผลกระทบกับราษฎรในชุมชนโดยรอบ เมื่อการจัดเก็บข้อมูลแล้วเสร็จสมบูรณ์ อุทยานแห่งชาติทับลานจะนำรายละเอียดโครงการเสนอขออนุมัติหลักการจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เพื่อใช้เป็นแผนปฏิบัติการและของบประมาณสนับสนุนจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป
สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 1 (ปราจีนบุรี) ขอยืนยันว่า ทุกขั้นตอนจะดำเนินการด้วยความรอบคอบ โปร่งใส โดยใช้หลักวิชาการ และให้ความสำคัญกับการรักษาสมดุลของระบบนิเวศป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่เป็นสำคัญสูงสุด.
