วันที่ 21 เมษายน 2569 นายพิชัย วัชรวงษ์ไพบูลย์ ผู้อำนวยการสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 9 (อุบลราชธานี) เปิดเผยว่า เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม ร่วมกับสำนักศิลปากรที่ 9 อุบลราชธานี ลงพื้นที่ตรวจสอบโบราณสถานภูโคกใหญ่ เตรียมความพร้อมข้อมูลเพื่อขอขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานแห่งใหม่ ชูจุดเด่นมรดกล้ำค่าที่ซ่อนตัวอยู่ในพื้นที่ป่าอนุรักษ์
นางวาสนา ไหมพรหม หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม พร้อมด้วยคณะเจ้าหน้าที่ ให้การต้อนรับ นายธนภัทร จิตสุทธิผล ผู้อำนวยการสำนักศิลปากรที่ 9 อุบลราชธานี และทีมผู้เชี่ยวชาญจากกลุ่มอนุรักษ์โบราณสถาน ในการลงสำรวจพื้นที่ โบราณสถานภูโคกใหญ่ ซึ่งตั้งอยู่ภายในเขตรับผิดชอบของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม บริเวณตำบลสีวิเชียร อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี โดยการปฏิบัติงานครั้งนี้ได้รับความสนับสนุนด้านความมั่นคงและการอำนวยความสะดวกจาก พ.อ.กัญญณัต ไชยโอชะ ผู้บังคับหน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 23 อย่างใกล้ชิด
สำหรับปราสาทภูโคกใหญ่ ตั้งอยู่บริเวณหน้าผาบนแนวเทือกเขาพนมดงรัก ภายในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี แหล่งโบราณคดีแห่งนี้ถูกค้นพบครั้งแรกโดยหน่วยลาดตระเวนทหารพรานเมื่อปี พ.ศ. 2532 ซึ่งจากการสำรวจโดยผู้เชี่ยวชาญพบว่าเป็นศาสนสถานในศาสนาฮินดู ศิลปะเขมรโบราณ มีลักษณะเป็นอาคารหินทรายแผนผังรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า หันหน้าไปทางทิศตะวันออก หลักฐานชิ้นสำคัญที่แสดงถึงความเก่าแก่และคุณค่าทางประวัติศาสตร์ คือการค้นพบ “ประติมากรรมพระคเณศ” ที่มีอายุอยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12-13 ซึ่งปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานี
นอกจากนี้ ยังพบร่องรอยการก่อสร้างเพิ่มเติมในช่วงพุทธศตวรรษที่ 16-18 หรือประมาณ 800-1,000 ปีมาแล้ว สะท้อนถึงการเป็นจุดยุทธศาสตร์และการตั้งถิ่นฐานของชุมชนโบราณในเขตอีสานใต้ที่เข้มแข็ง
นายพิชัยฯ กล่าวว่า “การร่วมมือกับสำนักศิลปากรในครั้งนี้ เป็นนิมิตหมายอันดีในการบูรณาการงานอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและศิลปวัฒนธรรมเข้าด้วยกัน ซึ่งทาง เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม พร้อมที่จะเป็นผู้ดูแลรักษาโบราณสถานแห่งนี้ให้คงอยู่เป็นสมบัติของชาติควบคู่ไปกับการดูแลทรัพยากรป่าไม้ได้อย่างยั่งยืน.
ข่าว : อัจจิมา
ภาพ : สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 9 (อุบลราชธานี),เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม