เมื่อวันที่ 31 มกราคม 2569 นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติฯ สั่งการอุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังตรวจสอบพื้นที่ด่วน หลังบินสำรวจพบความผิดปกติในผืนป่า ต่อมาเจ้าหน้าที่ระดมกำลังพร้อมโดรนเข้าตรวจสอบพื้นที่เป้าหมายทันที
นายวิทยา บัวพล หัวหน้าอุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง เปิดเผยว่า ตามที่นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้บินตรวจสภาพป่าในพื้นที่อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง เมื่อวันที่ 29 มกราคม 2569 ร่วมกับนายกริชสยาม คงสตรี ผู้อำนวยการสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 16 (เชียงใหม่) และนายวรรณชัย รักมิตร ผู้อำนวยการส่วนอุทยานแห่งชาติ พบร่องรอยความผิดปกติ 2 จุด และได้สั่งการให้ตรวจสอบโดยด่วนนั้น
เจ้าหน้าที่ได้ดำเนินการตรวจสอบทันที โดยใช้อากาศยานไร้คนขับ (โดรน) ร่วมกับการสำรวจภาคพื้นดิน ผลการตรวจสอบพบว่า จุดที่ 1 บริเวณบ้านสามหมื่น ตำบลเมืองแหง อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ (พิกัด 47Q 457753 E 2152671 N) พบร่องรอยไร่เหล่าที่ทิ้งร้างไม่มีการเข้าทำประโยชน์ 1 แปลง และพบหลุมศพที่มีการฝังตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2568 ซึ่งทั้ง 2 จุดไม่อยู่ในแปลงที่ดินมาตรา 64 ตามพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 ทั้งนี้ เจ้าหน้าที่ได้ประสานผู้นำชุมชนแจ้งประชาสัมพันธ์เตือนประชาชนไม่ให้ขยายพื้นที่หรือดำเนินการใดๆ นอกแปลงมาตรา 64 เพื่อป้องปรามเรียบร้อยแล้ว
สำหรับจุดที่ 2 บริเวณบ้านกิ่วหน่อ ตำบลเวียงเหนือ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน (พิกัด 47Q 453701 E 2159391 N) พบว่าเป็นจุดเดียวกับที่เกิดการแจ้งเตือน Hotspot เมื่อวันที่ 28 มกราคม 2569 ซึ่งเป็นการเผาเตรียมพื้นที่เกษตรในแปลงมาตรา 64 โดยไม่มีการขยายพื้นที่ออกนอกแปลง
นายวิทยา กล่าวว่า เนื่องจากในห้วงฤดูแล้งของทุกปี พื้นที่ป่าธรรมชาติมักประสบปัญหาไฟป่าและหมอกควันอันเนื่องมาจากการลักลอบเผาพื้นที่ป่าด้วยหลายสาเหตุ ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะต่อสุขภาพของประชาชน ทรัพยากรธรรมชาติ ดิน น้ำ ป่าไม้ และสัตว์ป่า รวมถึงก่อให้เกิดความแปรปรวนของสภาวะอากาศ เพื่อเป็นการป้องกันและแก้ไขปัญหาดังกล่าว ตามนโยบายของรัฐบาล อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังจึงได้ออกประกาศ ห้ามบุคคลใดเข้าไปในเขตอุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังโดยไม่มีเหตุอันควร ตั้งแต่วันที่ 15 กุมภาพันธ์ – 30 เมษายน 2569 ในท้องที่อำเภอแม่แตง อำเภอเชียงดาว อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ และอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ยกเว้นในเขตบริการ เขตนันทนาการกลางแจ้ง เขตกิจกรรมพิเศษ และที่อยู่อาศัยและที่ทำกินของราษฎรตามมาตรา 64 แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 ผู้ฝ่าฝืนมีความผิดตามมาตรา 20 ต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 100,000 บาท และอาจได้รับโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 368
ขณะเดียวกัน จังหวัดเชียงใหม่ได้ประกาศ “เชียงใหม่ ไม่เผา” ห้ามเผาในที่โล่งแจ้งทุกชนิด ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม – 31 พฤษภาคม 2569 หากฝ่าฝืนมีโทษตามกฎหมาย ยกเว้น กรณีมีความจำเป็นอย่างยิ่งยวด ต้องลงทะเบียนผ่านระบบ FireD หรือ Burn Check ก่อนทุกครั้ง
ส่วนจังหวัดแม่ฮ่องสอนกำหนดห้ามเผาในพื้นที่ตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ – 30 เมษายน 2569 นายวิทยา กล่าวเสริมว่า อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังจะเพิ่มความเข้มงวดในการลาดตระเวนและติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดต่อไป ขอความร่วมมือประชาชนปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด เพื่อช่วยกันรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้คงอยู่สืบไป.
ภาพ : อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง