กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยศูนย์ฝึกอบรมที่ 2 (เขาใหญ่) จังหวัดนครนายก ร่วมกับกลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช จัดการฝึกอบรมหลักสูตร “รุกขวิทยาป่าไม้” ประจำปี 2569 ระหว่างวันที่ 12-16 มกราคม 2569 เป็นระยะเวลา 5 วัน เต็มรูปแบบทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ โดยมีนายวรดลต์ แจ่มจำรูญ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านอนุกรมวิธานพืช พร้อมคณะวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ เป็นผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์อันล้ำค่าให้แก่บุคลากรผู้เข้าร่วมอบรม
การอบรมครั้งนี้คัดสรรบุคลากรผู้ปฏิบัติงานด้านพรรณไม้จากทั่วประเทศจำนวน 40 คน ประกอบด้วยข้าราชการ ลูกจ้างประจำ และพนักงานราชการของกรมอุทยานฯ ที่มีประสบการณ์ตรงในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ต่างๆ มาร่วมพัฒนาศักยภาพให้เป็น “นักรุกขวิทยาป่าไม้ (Dendrologist)” มืออาชีพ ที่สามารถศึกษาเกี่ยวกับไม้ต้นในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ของประเทศไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโครงสร้างป่าประเภทต่างๆ อย่างลึกซึ้ง สามารถวินิจฉัยพรรณไม้เด่นและพรรณไม้สำคัญ โดยใช้หลักการด้านรุกขวิทยาป่าไม้ได้อย่างถูกต้องแม่นยำ รวมทั้งสามารถถ่ายทอดความรู้และแลกเปลี่ยนประสบการณ์แก่นักวิจัย นักศึกษา ประชาชน และผู้สนใจได้อย่างมีคุณภาพ
หลักสูตรการอบรมในครั้งนี้ครอบคลุมทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ โดยในช่วงแรกผู้เข้ารับการอบรมได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้ในภาคบรรยายเพื่อทบทวนและเสริมสร้างพื้นฐานความรู้ที่สำคัญ อาทิ ป่าของประเทศไทย รุกขวิทยาเบื้องต้น พรรณไม้เด่นของป่าประเภทต่างๆ การเรียกชื่อพรรณไม้ทั้งชื่อวิทยาศาสตร์และชื่อท้องถิ่น ข้อสังเกตลักษณะพรรณไม้ในภาคสนาม ลักษณะประจำวงศ์พรรณไม้ต้น การจำแนกระดับวงศ์จากลักษณะสัณฐานวิทยา ตลอดจนเทคนิคการเก็บตัวอย่างพรรณไม้ การทำตัวอย่างแห้ง และวิธีการเก็บรักษาตัวอย่างให้คงทนถูกต้องตามหลักวิชาการ
หลังจากผ่านการเรียนรู้ภาคทฤษฎีแล้ว ผู้เข้าอบรมได้ลงพื้นที่ฝึกปฏิบัติในภาคสนามจริง ณ พื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ซึ่งเป็นแหล่งศึกษาธรรมชาติที่สมบูรณ์และมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง มีพรรณไม้นานาชนิดที่เป็นตัวแทนของป่าประเภทต่างๆ อย่างครบถ้วน ในการฝึกปฏิบัติครั้งนี้ผู้เข้าอบรมจะได้ศึกษาพรรณไม้เกือบ 100 ชนิด ภายใต้การแนะนำและถ่ายทอดประสบการณ์จากนายวรดลต์ แจ่มจำรูญ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านอนุกรมวิธานพืช พร้อมคณะวิทยากร โดยมุ่งเน้นให้ผู้เข้ารับการอบรมมีทักษะและความสามารถในการจำแนกและวินิจฉัยไม้ต้นในระดับวงศ์ สกุล และชนิดได้อย่างถูกต้องแม่นยำตามหลักรุกขวิทยาป่าไม้ สามารถสังเกตและจดจำลักษณะเฉพาะของพรรณไม้แต่ละชนิดในสภาพธรรมชาติ ทั้งลักษณะเปลือกไม้ ใบ ดอก ผล และรูปทรงของต้น เข้าใจเขตการกระจายพันธุ์ของพรรณไม้ในป่าประเภทต่างๆ ของประเทศไทย รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างพรรณไม้กับสภาพแวดล้อม ตลอดจนการใช้ประโยชน์จากพรรณไม้ในทุกมิติ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และนิเวศวิทยา
การฝึกปฏิบัติในภาคสนามยังเป็นโอกาสอันดีที่ผู้เข้าอบรมจากพื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศได้แลกเปลี่ยนเทคนิค ประสบการณ์ และปัญหาอุปสรรคในการปฏิบัติงานจริง ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างทักษะการถ่ายทอดความรู้และสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างบุคลากรผู้ปฏิบัติงานด้านพรรณไม้ในหน่วยงานต่างๆ ให้แข็งแกร่งยิ่งขึ้น
การจัดอบรมหลักสูตร “รุกขวิทยาป่าไม้” ในครั้งนี้ไม่เพียงแต่มุ่งพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้และทักษะในการปฏิบัติงานเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างเครือข่ายนักรุกขวิทยาป่าไม้มืออาชีพทั่วประเทศ ที่จะร่วมมือกันในการอนุรักษ์ ศึกษาวิจัย และเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับทรัพยากรป่าไม้และพันธุ์พืชของไทยอย่างเป็นระบบ ผู้ที่ผ่านการอบรมจะกลายเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนงานด้านการอนุรักษ์พรรณพืชในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ต่างๆ สามารถให้คำแนะนำแก่นักท่องเที่ยว นักศึกษา และประชาชนที่เข้ามาศึกษาธรรมชาติได้อย่างถูกต้อง รวมทั้งสนับสนุนงานวิจัยและการจัดทำฐานข้อมูลพรรณไม้ของชาติให้สมบูรณ์และทันสมัยยิ่งขึ้น ซึ่งจะนำไปสู่การบริหารจัดการทรัพยากรป่าไม้และความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนในอนาคตต่อไป.
