กรมอุทยานฯ และกรมทะเลฯ ผนึกกำลังธนาคารโลก และหน่วยงานภาคี ลุยสงขลา ขับเคลื่อนโครงการ TRIP ยกระดับเศรษฐกิจชุมชน ควบคู่เดินหน้าอนุรักษ์ “โลมาอิรวดี” แห่งทะเลสาบสงขลาอย่างยั่งยืน
วันที่ 16 สิงหาคม 2569 นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ลงพื้นที่จังหวัดสงขลา ร่วมกับผู้แทนจากธนาคารโลก (World Bank) กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) กรมทางหลวงชนบท กรมประมง (กปม.) และสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ (สบน.) เพื่อติดตามความก้าวหน้าการดำเนินงาน พร้อมเปิดตัวโครงการเชื่อมโยงการคมนาคมขนส่งอย่างยั่งยืนและการอนุรักษ์โลมาอิรวดีในประเทศไทย (Thailand Resilient Transport Connectivity and Irrawaddy Dolphin Conservation Project : TRIP) อย่างเป็นทางการ มุ่งบูรณาการการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานคมนาคมที่รองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ควบคู่กับการคุ้มครองประชากรโลมาอิรวดี สัตว์ป่าคุ้มครองใกล้สูญพันธุ์ และยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนประมงพื้นบ้านอย่างเป็นรูปธรรม
นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เปิดเผยว่า “กรมอุทยานแห่งชาติฯ ให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการบูรณาการทำงานร่วมกับองค์กรระดับสากลอย่างธนาคารโลก กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) กรมทางหลวงชนบท กรมประมง (กปม.) และหน่วยงานภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน ในการปกป้องและฟื้นฟูประชากรโลมาอิรวดีในทะเลสาบสงขลา ซึ่งเป็นดัชนีชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางน้ำที่สำคัญยิ่ง การลงพื้นที่ในครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นการบันทึกภาพและจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์เพื่อสร้างความตระหนักรู้ในระดับสากล แต่ยังเป็นการรับฟังเสียงจากพี่น้องชุมชนท้องถิ่นและกลุ่มประมงพื้นบ้านโดยตรง เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนเข้ามามีบทบาทเป็นพลังสำคัญในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติอันทรงคุณค่าในบ้านเกิดไปพร้อมกับการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก”
สำหรับแผนการดำเนินงานของกรมอุทยานแห่งชาติฯ ในพื้นที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลหลวง (พัทลุง-สงขลา) สังกัดสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 6 (สงขลา) เป็นส่วนหนึ่งของแผนอนุรักษ์โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2567-2571) ซึ่งคณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้มีมติเห็นชอบวงเงินงบประมาณภาพรวม 402.818 ล้านบาท ครอบคลุม 6 แผนงาน 15 โครงการ 36 กิจกรรม โดยมีหน่วยงานหลักร่วมขับเคลื่อน ได้แก่ กรมอุทยานแห่งชาติฯ (อส.) กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และกรมประมง (กปม.) ทั้งนี้ ในส่วนของกรมอุทยานแห่งชาติฯ ได้รับงบประมาณจัดสรรตามแผนปฏิบัติการจากกองทุน PROBLUE Multi-Donor Trust Fund จำนวน 49.635 ล้านบาท
กรมอุทยานแห่งชาติฯ จะเร่งยกระดับมาตรการบริหารจัดการภายในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลหลวงอย่างเข้มข้น ผ่านการแบ่งเขตและกำหนดพื้นที่เขตอนุรักษ์หลัก การจัดทำทุ่นแนวเขตเพื่อความชัดเจน การบังคับใช้กฎหมายควบคุมเครื่องมือประมงที่เป็นอันตราย การจัดตั้งหน่วยพิทักษ์อุทยานฯ 2 หน่วย หน่วยลาดตระเวนเฝ้าระวัง 2 หน่วย และศูนย์ลาดตระเวน SMART ทางทะเล รวมถึงจัดตั้งชุดปฏิบัติการเฝ้าระวังเชิงคุณภาพทางน้ำเพื่อคุ้มครองโลมาอิรวดี ตลอดจนการจัดตั้งหน่วยงานบริหารจัดการโครงการ (PMU) เพื่อติดตามและประเมินผลอย่างเป็นระบบ
นอกจากนี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ร่วมลงนามบันทึกความเข้าใจ เพื่อบังคับใช้มาตรการรักษาสิ่งแวดล้อมระดับสูงสุดในระหว่างการก่อสร้างสะพานข้ามทะเลสาบสงขลา รวมทั้งติดตั้งระบบเฝ้าระวังการเคลื่อนไหวของโลมาอิรวดีในรัศมีรอบพื้นที่ก่อสร้างอย่างต่อเนื่อง การควบคุมมลพิษทางน้ำด้วยระบบดักตะกอน เพื่อไม่ให้ดินหรือเศษวัสดุจากการก่อสร้างฟุ้งกระจายจนทำให้น้ำขุ่น ซึ่งจะกระทบต่อแหล่งอาหารและการล่าเหยื่อของโลมา รวมทั้งมีมาตรการควบคุมและจัดเก็บบริเวณเติมน้ำมันหรือสารหล่อลื่นของเครื่องจักรอย่างมิดชิด เพื่อป้องกันการปนเปื้อนลงสู่แหล่งน้ำ
สำหรับการดำเนินโครงการ TRIP และแผนอนุรักษ์ฯ ดังกล่าว คาดว่าจะช่วยลดอัตราการตายและภัยคุกคามต่อโลมาอิรวดีในธรรมชาติลงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ฟื้นฟูความสมบูรณ์ของระบบนิเวศในทะเลสาบสงขลา และเพิ่มปริมาณสัตว์น้ำ ซึ่งจะช่วยสร้างโอกาสและยกระดับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ (Ecotourism) สร้างรายได้และอาชีพที่ยั่งยืนให้แก่ชุมชนรอบพื้นที่อนุรักษ์ในระยะยาวต่อไป.
ข่าว : อัจจิมา / ภาพ : เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลหลวง