วันที่ 14 มีนาคม 2569 เวลา 08.00 น. นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ลงพื้นที่เพื่อมอบนโยบายในโครงการส่งเสริมความรู้ความเข้าใจและการมีส่วนร่วมตามโครงการพัฒนาชุมชนในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ณ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก จังหวัดกาญจนบุรี โดยมีนายพงษ์ศักดิ์ ด้วงโยธา ผู้ตรวจราชการกรม ทำหน้าที่ผู้อำนวยการสำนักสนองงานพระราชดำริ นายราชันย์ บัวตรี ผู้อำนวยการสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 3 (บ้านโป่ง) นายศุภฤกษ์ กลั่นประเสริฐ หัวหน้าโครงการพัฒนาป่าไม้และชุมชนในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก พร้อมด้วยราษฎรที่อยู่ในเขตฯ จากบ้านทิไล่ป้า จำนวน 10 คน บ้านจะแก 10 คน หมู่บ้านอื่นๆ 5 คน ราษฎรบ้านไล่โว่-สาละวะ ที่เข้าร่วมโครงการฯ 5 คน รวม 30 คน และเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติหน้าที่ 20 คน เข้าร่วม ณ ศูนย์ประสานงานโครงการพัฒนาป่าไม้และชุมชนในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก จังหวัดกาญจนบุรี
โครงการดังกล่าวจัดขึ้นเนื่องจากมูลนิธิภูบดินทร์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้มีมติเห็นชอบให้มีการขยายโครงการในพื้นที่ระยะที่ 2 ไปยังบ้านทิไล่ป้า และบ้านจะแก โดยใช้โมเดลของบ้านสาละวะและบ้านไล่โว่ มาปรับใช้ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 กรมอุทยานแห่งชาติฯ จึงดำเนินโครงการในพื้นที่ระยะที่ 2 บ้านทิไล่ป้า บ้านจะแก แต่ยังพบว่าราษฎรในพื้นที่ระยะที่ 2 นี้ ยังมีข้อกังวลในการจัดรูปแปลงที่ดินทำกินตามโครงการฯ เพราะยังไม่มีความเชื่อมั่นว่าหากเข้าร่วมโครงการฯ การจัดทำบันทึกข้อตกลง MOU จะทำให้รายได้และคุณภาพชีวิตดีขึ้นจริงหรือไม่ รวมถึงจะสามารถดำรงชีวิตตามวิถีดั้งเดิมได้หรือไม่ การจัดทำโครงการฯ ในครั้งนี้ จึงเป็นการสร้างความรู้ความเข้าใจและการมีส่วนร่วมของราษฎรบ้านทิไล่ป้า และบ้านจะแก ให้เกิดความรู้ความเข้าใจในการจัดรูปแปลงที่ดินและการพัฒนาตามโครงการฯ ภายใต้มูลนิธิภูบดินทร์ฯ
ในที่ประชุมมีผู้เชี่ยวชาญให้ความรู้ด้านการแก้ไขปัญหาที่ดินในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ ได้ร่วมให้ความรู้เรื่องแนวทางการจัดการที่ดินตามมาตรา 121 แห่ง พรบ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 และให้ความรู้เกี่ยวกับการรังวัดปักหลักแปลงที่ดินและแปลงพื้นที่ส่วนกลาง รวมถึงรับฟังบรรยายความรู้เกี่ยวกับแนวทางการสร้างรายได้จากการทำเกษตร โดยเจ้าหน้าที่จากสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง จากนั้นมีการระดมความคิดเห็นและวางแผนกำหนดนัดหมายการดำเนินงานตามโครงการพัฒนาชุมชนในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าและอุทยานแห่งชาติ จังหวัดกาญจนบุรี ภายใต้มูลนิธิภูบดินทร์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ร่วมกับหน่วยงานต่างๆ ได้แก่ นายอำเภอสังขละบุรี นายก อบต.ไล่โว่ ชุดประสานงานพัฒนาชุมชนฯ และผู้นำชุมชน จากนั้นถ่ายทอดประสบการณ์จากผู้เข้าร่วมโครงการในระยะที่ 1 และลงพื้นที่ศึกษาดูงานแปลงรวมด้วย
นายอรรถพล กล่าวว่า โครงการพัฒนาชุมชนในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ภายใต้มูลนิธิภูบดินทร์ฯ เป็นการพัฒนาที่มุ่งสร้างความสมดุลระหว่างการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชน โดยส่งเสริมการจัดระเบียบที่ดินทำกิน การพัฒนาอาชีพ และการเข้าถึงบริการพื้นฐานของรัฐ อันนำไปสู่การอยู่ร่วมกันระหว่างคนกับป่าอย่างเกื้อกูลและยั่งยืน และเนื่องจากเป็นการช่วยเหลือชุมชนให้มีการใช้ประโยชน์ที่ดินและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น โดยนายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้มอบหมายให้กรมอุทยานแห่งชาติฯ ขยายผลในระยะที่ 2 ให้ประสบความสำเร็จ และน้อมนำผลสำเร็จจากพื้นที่ต้นแบบจังหวัดกาญจนบุรี ไปขยายผลสู่ชุมชนที่อาศัยอยู่ในเขตป่าอนุรักษ์ทั่วประเทศ
ทั้งนี้ สำหรับข้อกังวลของราษฎรที่เข้าร่วมโครงการฯ ถึงความเชื่อมั่นในเรื่องรายได้และคุณภาพชีวิต รวมถึงการสามารถดำรงชีวิตตามวิถีวัฒนธรรมดั้งเดิมนั้น อธิบดีกรมอุทยานฯ ได้รับทราบและพร้อมพิจารณาให้มีการดำเนินการที่สอดคล้องกับ พ.ร.บ.คุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ ควบคู่ไปกับ พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองฯ เพื่อให้โครงการฯ นี้ เกิดประโยชน์สูงสุดต่อวิถีชุมชนและทรัพยากรธรรมชาติต่อไป.
ข่าว : บานเย็น / ภาพ : มรุพงษ์