เจ้าหน้าที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าอ่างเก็บน้ำห้วยตลาด จังหวัดบุรีรัมย์ ค้นพบรังของเป็ดเทาพันธุ์อินเดีย (Indian Spot-billed Duck) สัตว์ป่าคุ้มครองที่หายากสร้างรังวางไข่ภายในพื้นที่ครั้งแรก ซึ่งถือเป็นเหตุการณ์สำคัญที่สะท้อนความสำเร็จของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสัตว์ป่า
เมื่อเดือนมกราคม 2569 เจ้าหน้าที่ได้พบรังเป็ดเทาพันธุ์อินเดียที่ซ่อนอยู่ในพุ่มไม้แน่นทึบ ห่างจากแหล่งน้ำประมาณ 80 เมตร ใกล้ที่ทำการเขตห้ามล่าสัตว์ป่าอ่างเก็บน้ำห้วยตลาด ภายในรังมีไข่จำนวน 12 ฟอง และได้ฟักออกเป็นลูกเป็ดเรียบร้อยแล้วเมื่อต้นเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา นับเป็นครั้งแรกที่มีบันทึกการสร้างรังวางไข่ของนกชนิดนี้ในพื้นที่แห่งนี้
เป็ดเทาพันธุ์อินเดีย สัตว์ป่าคุ้มครองหายาก เป็นนกน้ำขนาดใหญ่ที่มีความสวยงาม มีปากสีดำประดับจุดสีเหลืองที่ปลายปาก ลำตัวสีน้ำตาลอมเทา แข้งและตีนสีแดงสดใส เมื่อโบยบินจะเห็นแถบปีกสีเขียวเหลือบตัดกับขอบสีขาวอย่างงดงาม นกชนิดนี้มีนิสัยระวังภัยสูงและปราดเปรียว เข้าใกล้ได้ยากมาก
แต่เดิมเป็ดเทาพันธุ์อินเดียเป็นเพียงนกอพยพที่มาพักผ่อนในประเทศไทยช่วงฤดูหนาว มีจำนวนน้อยและหายาก จึงได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายทั้งในและนอกพื้นที่ป่าอนุรักษ์
ที่น่าสนใจคือในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา มีรายงานการพบเป็ดเทาพันธุ์อินเดียสร้างรังวางไข่ในพื้นที่อนุรักษ์หลายแห่งของจังหวัดบุรีรัมย์อย่างต่อเนื่อง ได้แก่
▪️ เขตห้ามล่าสัตว์ป่าอ่างเก็บน้ำห้วยจรเข้ มีรายงานการวางไข่เมื่อ 2-3 ปีก่อน
▪️เขตห้ามล่าสัตว์ป่าอ่างเก็บน้ำสนามบิน อ.ประโคนชัย ซึ่งเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำระดับนานาชาติ เจ้าหน้าที่สามารถถ่ายวีดีโอแม่และลูกเป็ดเทาได้เมื่อเดือนเมษายนปีที่แล้ว
▪️ เขตห้ามล่าสัตว์ป่าอ่างเก็บน้ำห้วยตลาด การค้นพบครั้งล่าสุดในปีนี้
สถานการณ์เหล่านี้แสดงให้เห็นว่าเป็ดเทาพันธุ์อินเดียกำลังเปลี่ยนพฤติกรรมจากนกอพยพมาเป็นนกประจำถิ่นที่เลือกจับคู่ ผสมพันธุ์ สร้างรัง และวางไข่ในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ของจังหวัดบุรีรัมย์ สะท้อนให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์และความปลอดภัยของแหล่งที่อยู่อาศัย
การที่เป็ดเทาพันธุ์อินเดีย ซึ่งเป็นนกที่มีนิสัยระวังภัยสูงและเข้าใกล้ได้ยาก สามารถสร้างรัง วางไข่ และเลี้ยงดูลูกอ่อนในพื้นที่ได้อย่างปลอดภัย ถือเป็นตัวชี้วัดที่สำคัญของความสมบูรณ์ของระบบนิเวศและความสำเร็จของงานอนุรักษ์สัตว์ป่า เนื่องจากนกชนิดนี้จะผสมพันธุ์ได้ก็ต่อเมื่อพบว่าสภาพแวดล้อมมีความเหมาะสมและปลอดภัยเพียงพอเท่านั้น
นอกจากนี้ยังเป็นหลักประกันความยั่งยืนของการอนุรักษ์สัตว์ป่าชนิดนี้ในระยะยาว และสร้างความหวังให้แก่นักอนุรักษ์ว่าความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทยยังคงได้รับการดูแลรักษาอย่างมีประสิทธิภาพ
สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 7 (นครราชสีมา) พร้อมทั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะร่วมมือกันติดตามสถานการณ์และเฝ้าระวังดูแลรักษาความปลอดภัยของเป็ดเทาพันธุ์อินเดียและสัตว์ป่าอื่นๆ อย่างใกล้ชิดต่อไป.
ภาพ : สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 7 (นครราชสีมา)