วันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2569 เจ้าหน้าที่ศูนย์ศึกษาและวิจัยอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่ 3 (ตรัง) ร่วมกับกลุ่มพิทักษ์ดุหยง ได้ดำเนินการสาธิตการศึกษาและสำรวจสถานภาพพะยูนให้กับรายการ The Defender ช่อง PPTV 36 ในพื้นที่บริเวณเกาะลิบง จังหวัดตรัง เพื่อติดตามสถานการณ์และสร้างความตระหนักในการอนุรักษ์สัตว์ทะเลหายากชนิดนี้
การสำรวจครั้งนี้ได้ใช้เทคโนโลยีอากาศยานไร้คนขับ (โดรน) ประกอบกับการสังเกตพฤติกรรมโดยตรง พบพะยูนจำนวน 16 ตัวแสดงพฤติกรรมต่างๆ อย่างเป็นธรรมชาติ ได้แก่ การหากินอาหาร การพลิกตัว และการรวมฝูง ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าพื้นที่บริเวณเกาะลิบงยังคงเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมและอุดมสมบูรณ์สำหรับพะยูน
จากการประเมินความสมบูรณ์ของร่างกาย (Body Condition Score – BCS) พบว่า พะยูนที่สำรวจได้มีสภาพร่างกายอยู่ในเกณฑ์ 3-4 จาก 5 หมายถึง พะยูนส่วนใหญ่อยู่ในสภาพร่างกายระดับปานกลางถึงดี ไม่ผอมหรืออ้วนจนเกินไป พร้อมทั้งมีอัตราการหายใจอยู่ที่ 3-4 ครั้งต่อ 5 นาที ซึ่งถือว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติ
การสำรวจและติดตามสถานภาพพะยูนในครั้งนี้ แสดงให้เห็นถึงความทุ่มเทและความมุ่งมั่นของเจ้าหน้าที่ศูนย์ศึกษาและวิจัยอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่ 3 (ตรัง) ร่วมกับกลุ่มพิทักษ์ดุหยง ที่ไม่หยุดนิ่งในการปกป้องและดูแลสัตว์ทะเลหายากชนิดนี้ การนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้ในการติดตามสำรวจ ไม่เพียงช่วยให้ได้ข้อมูลที่แม่นยำและเป็นระบบ แต่ยังช่วยลดการรบกวนต่อพะยูนในแหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติอีกด้วย
การดำเนินโครงการดังกล่าวสอดคล้องกับภารกิจของมูลนิธิอนุรักษ์แนวปะการังและสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลไทย ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ที่ทรงมีพระราชดำริในการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและสิ่งมีชีวิตใต้ทะเล โดยเฉพาะพะยูนซึ่งเป็นสัตว์ทะเลหายากที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์
พะยูนหรือ “ดุหยง” เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทางทะเลที่มีขนาดใหญ่และมีนิสัยอ่อนโยน ถือเป็นสัตว์ป่าสงวนและสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ตามกฎหมายไทย การอนุรักษ์พะยูนจึงเป็นความรับผิดชอบร่วมกันของทุกภาคส่วนในสังคม
“การอนุรักษ์พะยูนคือการรักษาความสมดุลของระบบนิเวศทางทะเล และเป็นมรดกอันล้ำค่าที่เราจะส่งต่อให้ลูกหลานในอนาคต เพื่อสืบสานพระราชดำริในการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้คงอยู่สืบไป”
ภาพ : ศูนย์ศึกษาและวิจัยอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่ 3 (ตรัง)